Wat gebeurde er in de roerige jaren zestig met de voornamen? Wat gebeurde er in de roerige jaren zestig met de voornamen?

Wat gebeurde er in de roerige jaren zestig met de voornamen?

   Populaire voornamen    Voornamen in jaren zestig

Lange tijd, vanaf 1600 (eerder konden we niet vinden) tot 1960, zijn de voornamen die gegeven worden enorm stabiel. De voor ons ouderwets klinkende jongensnamen Johannes, Jan, Cornelis, Hendrik, Pieter, Willem, Gerrit, Jacobus, Petrus, Jacob, Hendrikus, Adrianus, Dirk, Wilhelmus en Gerardus stonden die hele tijd in de top 20. Maar dan...

De voornamen zijn eigenlijk slechts twee keer drastisch vernieuwd; aan het einde van de Middeleeuwen en vanaf de jaren zestig (1960-1970). Waar in 1960 de top 10 nog bestaat uit de oude vertrouwde jongensnamen en Marcel nog op nummer 41 staat, kruipen de nieuwe namen steevast omhoog en in 1970 staat Marcel op nummer 3. En in 1970 staan Marco, Richard, Robert, Jeroen en Edwin in de top 10. Allemaal niet direct Christelijke namen. Hoe kan dat?

Wat gebeurde er in jaren zestig?

De jaren zestig waren de tijd van The Beatles en de Rolling Stones en eind jaren zestig de flowerpower. Jongeren komen in opstand tegen de starre verhoudingen in de maatschappij. De vrije zaterdag wordt ingevoerd. Door de toegenomen vrije tijd ontstaat een doe-het-zelf-cultuur.

De introductie van de televisie veroorzaakt een complete verandering in het interieur van de woonhuizen. De (eet)tafel met de lamp erboven verdwijnt als het centrale punt van de huiskamer. Nieuw centrum is het bankstel, waarvan alle meubels gericht staan op het middelpunt: het televisietoestel.

Dor de introductie van de anticonceptiepil in 1962 en in januari 1966 meldt het CBS een onverwacht sterke daling van het geboortecijfer.

Kortom; de jaren zestig is een roerige tijd waar jongeren massaal zich afzetten tegen de 'tuttige' oudere generatie. Ze hebben daar ook meer tijd voor door de vrije zaterdag. Via de TV komen ze in aanraking met modernere voornamen. En door de komst van de anticonceptiepil is een zwangerschap een bewuste keuze geworden. Als je dat weet, dan is het niet gek dat de keuze van babynamen in een paar jaar tijd drastisch veranderde.

De naamwet

Tot de jaren zestig worden kinderen gewoon vernoemd naar opa en oma en draagt de helft van de bevolking dezelfde tien namen. Men kon altijd precies voorspellen hoe kinderen uit een huwelijk gingen heten, omdat de kinderen werden vernoemd naar opa en oma. Er waren daarmee wel erg veel mensen met dezelfde doopnaam. Maar dat gaf niet, want de mensen gebruikten vaak een hele andere, veel mode gevoeligere, roepnaam.

Begin 1800 kwam er een naamwet die verbood familienamen als voornaam te gebruiken en alleen namen toestond die afkomstig waren uit de heiligenkalenders (een heiligenkalender geeft een lijst van naamdagen, onderverdeeld per maand) of klassieke oudheid. Langzaam wordt die naamwet versoepelt.

In 1970 kwam er een nieuwe naamwet waarbij je niet langer meer moest kiezen uit een beperkte selectie toegestane voornamen. Vanaf 1970 mocht je zelf kiezen en was alles toegestaan, behalve familienamen en ongepaste namen. Het vernoemen werd losgelaten en dat is duidelijk te zien. Opeens verschenen er hele andere voornamen.

Jongensnamen door de jaren heen

Jaar - 1e plek - 2e plek - 3e plek
1600 - Jan - Cornelis - Pieter
1650 - Jan - Cornelis - Jans
1700 - Jan - Cornelis - Jans
1750 - Jan - Johannes - Cornelis
1800 - Jan - Johannes - Cornelis
1880 - Johannes - Jan - Cornelis
1910 - Johannes - Jan - Cornelis
1950 - Johannes - Jan - Cornelis
1970 - Johannes - Jan - Marcel
1980 - Johannes - Jeroen - Dennis
1990 - Kevin - Johannes - Jeroen
2000 - Max - Tim - Noah
2010 - Sem - Milan - Daan
2019 - Noah - Daan - Lucas

Meisjesnamen door de jaren heen

Jaar - 1e plek - 2e plek - 3e plek
1600 - Maria - Anna - Neeltje
1650 - Maria - Anna - Neeltje
1700 - Maria - Anna - Catharina
1750 - Maria - Anna - Johanna
1800 - Maria - Johanna - Anna
1880 - Maria - Johanna - Cornelia
1910 - Maria - Johanna - Cornelia
1950 - Maria - Johanna - Anna
1970 - Maria - Johanna - Monique
1980 - Maria - Johanna - Linda
1990 - Maria - Laura - Anne
2000 - Sanne - Lisa - Fleur
2010 - Sophie - Julia - Emma
2019 - Emma - Mila- Sophie